ZZP en de dienstverlening van Jongejan & Partners

Zelfstandige Zonder Personeel

Een ZZP’er met slechts één opdrachtgever loop het risico om de aan hem verstrekte Verklaring Arbeids Relatie te verliezen  waarna hij voor de premies werknemersverzekeringen, de loonheffing en de premies Zvw als werknemer wordt beschouwd. Dit zal menig opdrachtgever ervan weerhouden nog verder gebruik te maken van zijn diensten. Er zijn thans een aantal organisaties in Nederland werkzaam die dit dreigende probleem voor de ZZP'er  trachten op te lossen. Deze organisaties richten een eigen detacheringbureau van de ZZP’er op, beheren deze en verzorgen de dienstverlening daaromheen. 
Het werkt als volgt. Deze organisaties zorgen er voor dat de ZZP‘er op een kunstmatige manier onder de werknemersverzekeringen valt. Er wordt voor hem een BV opgericht waarbij de ZZP'er als directeur in dienst treedt. De aandelen worden voor een substantieel deel gehouden door de desbetreffende organisatie en voor een minderheidsbelang door de ZZP’er. De statuten van de BV worden zodanig ingericht dat alleen aan de aandelen in het bezit van de ZZP’er stemrecht toekomt.
De ZZP’ers die via deze constructie werken, worden door de Belastingdienst beschouwd als werknemer van hun eigen BV. De opdrachtgever loopt geen risico's in de sfeer van de loonheffingen. Deze werkwijze biedt wat praktische en commerciële voordelen voor de ZZP’er. Voor de wat kleinere ZZP’ers geeft deze constructie als nadeel dat geen gebruik kan worden gemaakt van de verschillende ondernemersfaciliteiten zoals bijvoorbeeld de zelfstandigenaftrek. Voor de ZZP’er met een hoger inkomen kan dit nadeel iets worden gecompenseerd omdat deze er voor kan kiezen een deel van het inkomen uit te keren als dividend. Ook kan in deze opzet worden gekozen voor een pensioenopbouw in eigen beheer. Opdrachtgevers die binnen deze constructie met de ZZP’er werken moeten zich wel realiseren dat het inlenersaansprakelijkheidsrisico hier wel aanwezig blijft.


Verklaring Arbeidsrelatie (VAR)

Om vast te stellen of een opdrachtgever inhoudingsplichtig is voor  de loonheffingen (LB, premies volksverzekeringen, premies ZVW en premies werknemersverzekeringen) is het van belang om de arbeidsrelatie tussen opdrachtgever en opdrachtnemer op de juiste wijze te kwalificeren.  Als er sprake is van een (fictieve) dienstbetrekking is er automatisch ook sprake van inhoudingsplicht. Opdrachtgever en opdrachtnemer dienen dit  zelf te beoordelen, hetgeen in de meeste gevallen niet tot verschil van inzicht zal leiden.
In geval van de zelfstandige zonder personeel (zzp'er), die zijn omzet hoofdzakelijk bij een of twee opdrachtgevers behaald, zal de intentie waarschijnlijk zijn gericht op ondernemerschap. In werkelijkheid kan echter sprake zijn van een (fictieve) dienstbetrekking. Door middel van de Verklaring Arbeidsrelatie-winst uit onderneming (VAR-WUO) kunnen zowel de ZZP’er als de opdrachtgever  rechtszekerheid verkrijgen over hun rechtsverhouding. Het aanvraagformulier voor de VAR  kan via de site van de Belastingdienst worden ingevuld en ingediend.

Met ingang van 2010 wordt de VAR automatisch verstrekt indien de ondernemer drie jaar of meer een VAR heeft aangevraagd en verkregen voor hetzelfde soort werk.
De Belastingdienst neemt binnen 8 weken nadat een ZZP’er een VAR heeft aangevraagd een beslissing. De belastingdienst lijkt erg soepel om te gaan met het toekennen van een VAR. De afgegeven VAR  geldt voor een termijn van ten hoogste één kalenderjaar. De VAR werkt ook voor een in het volgende jaar doorlopende opdracht, maar alleen als de opdracht vóór 1 november van het lopende jaar is verleend en op dat moment nog geen VAR is afgegeven. De afgegeven VAR biedt overigens alleen bescherming voor de werkzaamheden waarvoor deze is afgegeven. Opdrachtgevers doen er dan ook verstandig aan om de VAR te verifiëren en er daarnaast ook op toe te zien dat de door de ZZP’er verstrekte factuur een juiste omschrijving geeft van de verrichte werkzaamheden.

De opdrachtgever moet de identiteit van zijn opdrachtnemer  vaststellen aan de hand van een geldig identiteitsbewijs niet zijnde een rijbewijs en een kopie bij zijn administratie bewaren. De toets van de Belastingdienst is zo opgezet dat de VAR aanvrager ook zelf om een oordeel wordt gevraagd. De Belastingdienst neemt dit oordeel over als op basis van de bij de Belastingdienst reeds aanwezige en de op het aanvraagformulier verstrekte informatie juist kan zijn. De Belastingdienst verricht dus, zeker bij de eerste VAR aanvraag,  slechts een minimale toets. U mag er van uitgaan dat deze toets bij de tweede of derde aanvraag dus strenger zal worden. Het aanvragen van een VAR is absoluut niet verplicht. Als er geen twijfels zijn aan de zelfstandigheid van een opdrachtnemer kan de opdrachtgever ook zonder deze VAR besluiten om van de inhoudingen af te zien.

Voor de VAR verklaring is absoluut noodzakelijk dat de feiten in overeenstemming zijn met de aan de belastingdienst verstrekte informatie.  Als de inhoudingen  ten onrechte achterwege zijn  gebleven doordat de ZZP’er bij de aanvraag VAR een verkeer beeld heeft gegeven, worden de premies werknemersverzekeringen en eventuele bestuurlijke boeten bij de werknemer geheven. De VAR biedt dus alleen een echte vrijwaring voor de opdrachtgever, mits er natuurlijk geen sprake is van frauduleus handelen. De ZZP’er  blijft altijd zitten met het risico dat de fiscus op basis van kennis achteraf stelt dat toch geen sprake is van ondernemerschap (dus  bijvoorbeeld geen zelfstandigenaftrek en investeringsaftrek. Dit kan helaas tot een forse navordering leiden. 

Onderstaand geven wij een korte (echter niet volledige) opsomming van criteria waaruit kan worden opgemaakt of er al dan niet sprake kan zijn van ondernemerschap.
 
• is er een regeling voor ziekte en vakantie
• is er een aanwezigheidsverplichting
• betaalt de opdrachtgever opleiding(en) voor de opdrachtnemer
• wijkt de honorering af van werknemers met vergelijkbare taken?
• worden algemene voorwaarden gehanteerd
• wordt het risico van beroepsaansprakelijkheid afgedekt
• beschikt men  over eigen kantoorruimte (voor facturering e.d.)
• inschrijving Kamer van Koophandel
• jaarlijks moet een bedrag aan briefpapier, visitekaartjes, telefoon/fax etc. worden besteed
• zijn er gelijktijdig of volgtijdelijk meerdere opdrachtgevers? De maximumduur van een opdracht bedraagt 1,5 jaar. Als via een bureau wordt gewerkt en de mogelijkheid van het werven van eigen opdrachten is uitgesloten, is geen sprake van zelfstandigheid.
• als uitsluitend met een bureau werd gewerkt, moest sprake zijn van twee bureaus in vijf jaar.
 
Voor nader informatie over de VAR verklaring of begeleiding bij de aanvraag daarvan kunt u contact opnemen met een van onze kantoren.